• موضوع بيمه يا بيمه شده چيست ؟
مورد بيمه ، موضوع بيمه يا بيمهشده هر سه به يك مفهوم است :اموال، مسؤوليت يا شخصي است كه تحت پوشش بيمهاي قرار ميگيرد.
• چهكسي ميتواند خريدار بيمه باشد ؟
كساني كه مالك يااستفاده كننده از اموال منقول و غيرمنقولباشند يا قانون مسئوليت خسارت وارده به اشخاص ثالث را برعهده داشتهباشند ، داراي نفع بيمهپذير هستند و ميتوانند آن را بيمه كنند.
• با انواع ريسك چگونه بايد برخورد كرد ؟
هرشخصي در زندگي روزمره خود، ممكن است باحوادثگوناگوني مواجه شود. برخي از اين حادثهها،خوشايندند كهبه آنها شانس ميگويند و بعضيناخوشايند كه ضرر وزيان به دنبال ميآورند و ريسكخوانده ميشوند. راههايگوناگونيبراي برخورد با ريسكوجود دارد.
براي مثال،برخي از آنها را ميتوان حذف كرد ياكاهش داد; از بعضياجتناب كرد يا خنثينمود يا اينكهريسك را نگهداشت. وليمهمترين و مؤثرترين روش برايمقابله با ريسك، انتقالآنها به شركتهاي بيمه است. با بيمهكردن جان، مال ومسؤوليت خويش ميتوان عواقب زيانبارمالي ريسك را بهبيمهگر منتقل كرد.
• شركت بيمه، چگونهو براساس چه اطلاعاتي،اشخاص يا اموال را بيمه ميكند ؟
ارائه اطلاعات براي ارزيابي خطر، تعيين حق بيمه وصدوربيمه نامه از وظايف بيمهگذار است. در بيمههاياشخاص،بيمه گذار بايد علاوه بر پيشنهاد بيمه، براي بيمهشده فرمپرسشنامه پزشكي را نيز تكميل كند. براي بيمههاياموال بيمهگذار بايد در پيشنهاد بيمه اطلاعات لازم را كهدرتصميمگيري بيمهگر مؤثر است قيد كند. البته درصورتضرورت، بيمهگر ميتواند از بيمه شده معاينهپزشكيبه عمل آورد و در مورد بيمه اموالاز گزارشكارشناسيبازديد اوليه استفاده كند.
• در صورتي كهبيمهگذار اطلاعات نادرست و اشتباهارائه كند چگونه عملميشود ؟
طبق ماده 12 قانون بيمه، اگر ارائه اطلاعاتنادرست عمديباشد، بيمهنامه باطل است و خسارتپرداخت نميشود وحق بيمههاي دريافتي نيز قابل استردادنيست. در صورتغيرعمدي بودن، خسارت به نسبت حقبيمه دريافتي بهحق بيمه واقعي پرداخت ميشود.
• بيمه نامه از چه زماني اعتبار دارد وبيمهگر از چههنگامي متعهد جبران خسارت وارده،ناشي ازخطربيمه شده است ؟
اعتبار بيمه نامه از ساعتي كه درقرارداد قيد شده، آغازميشود، به شرط آنكه بيمهگذار حقبيمه تعيين شده راپرداختكند .اگرشركتبيمه باپرداختاقساطي حقبيمهموافقت نمايد، اعتبار آن با پرداختنخستين قسط حق بيمهشروع ميشود و بيمهگر از زماناعتبار بيمه متعهد جبرانخسارت وارده ناشي از خطر بيمهشده است.
• حداكثر تعهد بيمهگر براي پرداختخسارتچقدر است؟
حداكثر تعهد بيمهگر، خسارت واردهاست به شرط آنكهاموال بيمه شده به ارزش واقعي بيمهشده باشد و در روزحادثهنيز همان ارزش را داشته باشد. بههرحال، تحت هيچشرايطي خسارت پرداختي در طولاعتبار قرارداد از رقمبيمهشده تجاوز نخواهد كرد.
• گاهيبيمهگذاران از اين شكايت دارند كه ميزانخسارت پرداختيكمتر از خسارت وارده است، چرا ؟
به موجب ماده 10 قانونبيمه، هرگاه بيمهگذار اموال خود رابه كمتر از قيمت واقعيبيمه كند يا بر اثر افزايش قيمت درروز حادثه سرمايه بيمهشده كمتر از ارزش واقعي باشد،خسارت به نسبت مبلغ بيمهشده به ارزش واقعي پرداختخواهد شد.
• واسطه بيمه،چه كسي است ؟
در بازار بيمه علاوه بر خريداران بيمه(بيمهگذاران) وفروشندگان (شركتهاي بيمه) گروهي هستندكه واسطه تلقيميشوند. اين گروه عامل ارتباط بين بيمهگرو بيمهگذارهستند كه عبارتند از : نمايندگان و دلالانرسمي(كارگزاران). نمايندگان، نماينده شركت بيمه تلقيميشون
دو به حساب شركتي كه نماينده آن هستند فعاليتميكنند.ولي دلالان ميتوانند با تمام شركتهاي بيمههمكاري داشتهباشند. تأييد صلاحيت دلالان رسمي با بيمهمركزي ايراناست و پس از اين تأييد است كه پروانه دلاليصادرميشود. شركتهاي بيمه نيز پس از تأييد بيمه مركزيايران براينمايندگان خود گواهينامه فعاليت صادر ميكنند .
• خطرهاي استثنا شده كدامند ؟
خطرهاييهستندكه خسارت ناشي از آنها جزو تعهد بيمهگرنيست. اينخطرهاكه استثناآت استاندارد ناميده ميشوند،عبارتند از :
(1)خطر جنگ;
(2) خطر انرژي هستهاي و موادراديواكتيو;
(3) خطر برخورد امواج صوتي.
• بيمهگذار چقدر فرصت دارد تا وقوعحادثه منجربه خسارت را به اطلاع بيمهگربرساند ؟
تاپنج روز ازتاريخ اطلاع خود از وقوعحادثه; قبلاز اينكهآثارحادثه از ميان برود و بيمهگر بتواندكارشناس خود رابرايارزيابي خسارت و ميزان تعهد خود اعزام كند.
• چهزماني خسارت براي بيمهگر اثبات شده تلقيميشود و بايدخسارت را بپردازد ؟
اگر چهار مورد زير براي بيمهگر ثابتشود، خسارت راميپردازد :
(1) خطر بيمه شده اتفاق بيفتد;
(2) براثر تحققخطر بيمه شده، خسارت وارد شود;
(3)خسارت واردهمستقيم از خطر بيمه شده ناشي شود;
(4)اموال خسارتديده، همان اموالي باشد كه بيمه شده است (بيمهگذار درهنگام اعلام خسارت بايد فهرست اموالخسارت ديده وميزان تقريبي خسارت وارده را به بيمهگراعلام كند).
• شركتبيمه، خسارترا چگونهميپردازد؟
شركت بيمه، خسارت را به پول نقد پرداخت ميكند،مگراينكه حق تعمير يا جايگزيني مورد بيمه در بيمهنامهپيشبيني شده باشد. در آن صورت بيمهگر بايد درمدتمتعارف، تعمير يا جايگزيني را انجام دهد.
• آيابيمهگر، هزينه پيشگيري از توسعه خسارت ونجات اموالبيمهشده را ميپردازد؟
بله. حتي اگر تلاش بيمهگذار همنتيجه بخش نبوده باشد. اگراشياي بيمهشده هم در حيننجات صدمه ببينند، باز جبرانآن خسارت برعهده بيمهگراست;البته اين گونه هزينههابايد درحد متعارف باشد.
• شركتهاي بيمه، در فاصله بين دريافت حقبيمهوپرداخت خسارت، چگونه از حقبيمههايي كه ازمردمدريافت ميدارند، نگهداري ميكنند؟
مؤسسههايبيمه، از محل جمعآوري حق بيمهها، ذخايريرا برنامهريزيميكنند كه اين ذخاير، خود منبع عظيمسرمايهگذاري است.برابر قانون، اين ذخاير، در بخشهايمختلف اقتصاديسرمايهگذاري ميشوند به نحوي كهعلاوه بر تأمين سودتضمين شده براي بيمهگذاران بهسهولت قابل تبديل به وجهنقد است و به شكوفايي اقتصادنيز ياري ميرساند.
• پيامدهايناگوارماليناشياز وقوع انواع حوادثبر ثروت وداراييهاي ملي را گونه ميتوان جبرانكرد؟
از مهمترين آثاراقتصادي بيمه، حفظ توان مالي بيمهگذار درخصوص اموالو تأسيسات متعلق به اشخاص يا دولتاست كه جزئي ازثروت ملي محسوب ميشوند.
• سرمايهگذار، چگونهميتواند باخيال راحتسرمايهگذاري كند؟
سرمايهگذاريهادر مقابل انواع خطرها از طريق بيمهتضمين ميشود ودرصورتبروزخسارت، شركتبيمهآنراميپردازد.
• آياقراردادبيمه وتغييرات آن ميتواند شفاهيباشد؟
خير. بيمهنامه كه سند قرارداد بيمه است بايد كتبي باشد وهرگونهتغييردر مفاد آن به درخواست كتبي بيمهگذار وموافقت بيمهگر باصدور برگهاي به نام الحاقيه صورتميگيرد.
• فرانشيزچيست ؟
درصد يا مبلغي از خسارت است، و جبران آنبرعهده خودبيمهگذار. وجودبيمهنامهنبايد موجبسهلانگاري بيمهگذارشود. بيمهگذار، همان طور كه از اموالخود مراقبت ميكندبايد از اموال بيمه شده هم مراقبتبهعمل آورد. وجودفرانشيزموجبميشود كه بيمهگذار درحفظ و نگهداريموضوع بيمه جدي باشد. فرانشيز موجبحذف خسارتهايجزئي ميشود كه به تبع آن هزينههاياداري و عملياتيبيمهگر كاهش مييابد.
• استهلاك،بيمه شدني است ؟
استهلاك و كهنگي براثر استفاده، بيمهشدني نيست و هنگامپرداخت خسارت، استهلاك كسرميشود. زيرا ريسكبيمهپذير بايد اتفاقي و احتمالي باشددر حالي كه استهلاكامري حتمي و اجتنابناپذير است.
• در ايران، كدامينسازمان يا دستگاه از منافعبيمهگذاران و بيمهشدگان حمايتميكند؟
بيمه مركزي ايران، علاوه بر نظارت، كنترل وهدايت امربيمه در كشور، وظيفه حفظ حقوق بيمهگذاران وبيمهشوندگان را نيز برعهده دارد.
• اگر شخصي براثرتصادف با وسيله نقليه بدونبيمه نامه، مصدوم يا فوت شوديا اينكه راننده بعد ازتصادف، صحنه حادثه را ترك كند، آيااو يابازماندگانشميتوانند هزينه يا غرامتي دريافت كنند ؟
بله. صندوق مستقلي به نام صندوق تأمينخسارتهايبدني در بيمه مركزي ايران وجود دارد كهوظيفهاشپرداخت غرامت و هزينه به اشخاص ثالثي استكه به علتبيمه نبودن وسيله نقليه يا فرار كردن يا ناشناختهماندنمسؤول حادثه، نميتوانند خسارت خود را
ازشركتهايبيمه دريافت كنند.
• مشكل هزينههاي جراحيو بستري شدن دربيمارستان را چگونه ميتوان با بيمه حلكرد ؟
هزينههاي روزافزون درماني، بهويژه هزينههايجراحي وبستري شدن در بيمارستان،يكي از مشكلاتجديخانوادههاست.اين هزينهها را با پرداخت حق بيمهسرانهمعيني ميتوان بيمه كرد.
• خانه و اثاث آنرا درمقابل چه خطرهايي ميتوانبيمه كرد؟
خانه و اثاث آن راخطرهاي مختلفي تهديد ميكنند كه همهاين خطرها قابلبيمهشدن هستند، مانند : آتشسوزي،انفجار، صاعقه، سيل،طوفان، زلزله، سرقت، تركيدگي لولهآب، خرابيهاي ناشي ازبرف و باران، شكست يا تركيدگيشيشه و غيره.
• درمقابل ادعاي اشخاص ثالث در مواردي مانندتركيدگيلولهآب، ريزش سقف همسايه طبقه پايينو... چگونهميتوان آسودهخاطر شد؟
طبق قانون هركس مال غير راتلف كند يا سبب تلف مال غيرشود، مسؤول است و بايدخسارت آن را جبران نمايد. ازطريق بيمه مسؤوليت،خسارت وارده به اشخاص ثالثجبران ميشود.
• حادثهچيست و چه خطرهايي در بيمه حوادثبيمه ميشوند ؟
حادثه عبارت است از واقعه ناگهاني شديد كه مستقيمبراثريك نيروي خارجي و بدون اراده بيمه شده سببفوت،نقص عضو يا صدمه جسماني وي شود. ترس ووحشت،صدمهمحسوبنميشودوصدماتعصبيتنها اگرناشي ازآسيبهاي عضوي باشند، مشمول بيمه ميگردند.
• امروزه، بيش از هر زمان ديگري، جادهها پر رفتو آمدشدهاند و خطرها هم بيشتر در كمين. چگونهميتوانباخاطري آسوده مسافرت كرد؟
با خريد بيمه حوادثمسافرت.
• بيمه حوادث برچند نوع است ؟
بيمه حوادثانواع مختلفي دارد كه برخي از آنها به شرح زيراست:
(1)تمام اوقات;
(2) ناشي از كار;
(3) زندگيخصوصي;
(4)ورزشي;
(5) رانندگي;
(6) مسافرتباهواپيما;
(7) مسافرتبا هرنوع وسيله نقليه;
(8) سرنشينانوسايل نقليه موتوريزميني.
• چگونه ميتوان با بيمه سطح زندگي مردم رابالابرد و معيشت قشرهاي آسيبپذير را كه بازويتوليديجامعه محسوب ميشوند تأمين كرد؟
پيشرفت بيمه،موجب رفاه و افزايش سطح زندگي مردمميشود. همچنينآينده قشرهاي آسيبپذير را از طريق ارائهتأمين در مقابلانواع حوادث، ازكارافتادگي، پيري، هزينهازدواج، پرداختهزينه تحصيلي فرزندان و پرداخت سرمايهبيمه عمر بهصورت يكجا يا بهشكل مستمريبه بيمه شدهيااستفادهكنندگان تضمين ميكند.
• تأمين آينده فرزندانچگونه ميسر است ؟
انسان هميشه در انديشه تأمين معيشتخانواده خويش پساز مرگ است.كساني كه براي بازماندگانخود، اندوختهايدارند، با خاطري آسوده زندگي ميكنند اماآنها كه ثروتيندارند نگران آينده فرزندان خود هستند. بيمهعمر وحوادث ، راهحل رفع اين نگراني است. با پرداخت حقبيمهمعيني كه تنها درصدي از درآمد انسان را تشكيلميدهد،ميتوان آينده خانواده را تأمين كرد.استفادهكنندگاني
كه نامآنها را بيمهگذار اعلام كرده، بيدرنگميتوانند بعداز فوتبيمه شده، بيآنكه نياز به انحصاروراثت باشد، سهم خود رااز شركت بيمه دريافت دارند. زيراسرمايه بيمه عمر، ماتركمحسوب نميشود و ماليات برارث نيز بدان تعلق نميگيرد.
• تفاوت پسانداز نمودنوجوه اندك در بانك باخريد بيمه عمر و حوادث چيست ؟
براساس نظام بانكداري اسلامي به پساندازهاي مردمنزدبانكها، تنها كارمزد تعلق ميگيرد، در حالي كه دربيمههايحوادث و عمر، افزون براينكه بخش عمدهاي ازحق بيمهبراي بيمهگذار پسانداز ميشود، در صورت وقوعحادثه،حيات يا فوت بيمهشده (هركدام كه بيمه شده باشد) كلسرمايه بيمه نامه به خود بيمهگذار يااستفادهكنندگانپرداخت ميشود. اين سرمايه در برخيموارد، چندين برابرحق بيمههاي پرداختي است و علاوه برآن، بيمهگذارميتواند از مزاياي ديگري نظير دريافت وام همبهرهمندشود.
• بيمه عمر چيست و انواع آن كدام است ؟
بيمه عمر از رشتههاي مهم بيمههاي اشخاص است.درقرارداد بيمه عمر، شركت بيمه در ازاي دريافت حقبيمهمتعهد مي شود كه درصورت فوت بيمه شده يا زندهماندناو، در زمان معيني سرمايه بيمهشده را بهطور يكجايابهصورت مستمري به بيمهگذار يا شخص ثالث تعيينشدهاز طرف او بپردازد. انواع بيمههاي عمر هم عبارتند از :
(1)بيمههاي عمر در صورت حيات بيمه شده بهاشكالمختلف;
(2) بيمههاي عمر در صورت فوت بيمهشده بهصور مختلف;
(3) بيمههايمختلط عمركه سرمايهبيمهشده، در صورت حيات يا فوت به هرحال پرداختميشود.
• يكي از مشكلاتدريافت وام و اعتبارازمؤسسههاي مالي، علاوه بر در رهن گذاشتن اموال،معرفيضامن معتبر است. پيدا كردن ضامن، گاهيامكانپذيرنيست. بيمه در اينگونه موارد چه نقشيميتواند ايفا كند؟
در بيمههاي اعتباري و بيمههاي تضميني، بيمهگرنقشضامن را ايفا ميكند.
• بيمه عمر مانده بدهكارچيست ؟
سازمانها و بانكها در مقابل پرداخت وام خريد واحداثمسكن اموالي را به رهن يا وثيقه ميگيرند ليكن درصورتفوت وام گيرنده ممكن است، بازماندگان وي ازپرداختوام، عاجز باشند. تنها راه حل اين مشكل بيمهاست. باتوجهبه بيمه عمر مانده بدهكار، هرگاه وامگيرندهفوت كند،بازپرداخت اقساط باقيمانده را شركت بيمه انجامميدهد وخانواده وي از پرداخت اقساط معاف ميشود.
• چند نوع بيمه براي اتوموبيل وجود دارد؟
سه نوع : بيمهبدنه; بيمه شخص ثالث و بيمه حوادثسرنشين.
• بيمهبدنه، خسارتهاي ناشي از كدام خطرها راجبران ميكند ؟
(1)آتشسوزي، انفجار و صاعقه.
(2) سرقتكلياتوموبيل وطبقشرايطبيمهنامه،سرقتلوازماضافي وغيره.
(3) واژگونشدن و تصادف وسيله نقليه.
(4) هزينه اياب و ذهاب اياميكه اتوموبيل براي بازسازيدر تعميرگاه است.
• بيمهمسؤوليت مدني شخص ثالث چيست ؟
هركسي ممكناست به سبب انجام عملي يا خودداري ازانجام عمليموجب زيان اشخاص ديگر شود و ملزم بهجبران آن باشد.استفاده از اتوموبيل نيز ممكن است سبببروز خسارت وزيان به اشخاص ثالث شود. با بيمه مسؤوليت مدنيشخصثالث بيمهگر جبران چنين خسارتهايي را برعهده ميگيرد.
• بيمه ديه چيست ؟
بيمهاي است كه به همراهبيمه نامه شخص ثالث، صادرميشود و بيمه مستقلينيست . در اين بيمه، مسؤوليتراننده وسيله نقليه مورد بيمهدر مقابل اشخاصي كه براثرحوادث ناشي از وسيله نقليهمذكور دچار آسيبهايجسماني، اعم از فوت، نقص عضو ياجرح ميشوند، بهشرط آنكه طبق قانون ديات، ديه به آنانتعلق گيرد، تاحدمقرر مشمول اين بيمه ميشود . ملاكتشخيص مسؤولحادثه، ميزان ديه و اشخاصي كه ديه بهآنها تعلق ميگيرد و همچنين هزينه معالجه، رأي محاكمذيصلاح است.
• بيمه حوادث سرنشين چيست ؟
هرشخصيكه هنگام حادثه، سرنشين وسيله نقليه بيمهشده،باشد اعم از راننده و ساير سرنشينان و براثر حادثهوسيلهنقليه بيمهشده
جان خود را از كفبدهد يا مصدوم ومجروحشود، بيمهگر باتوجه به شرايط بيمه مبلغي بهعنوانغرامتبه بازماندگان بيمه شده يا خود وي پرداخت خواهدكرد.
• فايده بيمه اتكايي چيست ؟
هرگاه تأسيسات زيربنايي كه از محل ذخاير محدود ارزيساختهشده (مانند نيروگاهها، سدها و مجتمعهاي صنعتي)براثرحادثهاي دچار خسارت شود، به سهولت خسارتواردهتأمين و نياز ارزي آن از محل آن بخش از خسارت كهازشركتهاي بيمه اتكايي خارجي دريافت ميگردد،تأمينميشود.
• كارت سبز چيست ؟
كارت سبز، بيمهمسؤوليت مدني آن دسته از دارندگانوسايل نقليه موتورياست كه به خارج از كشور مسافرتميكنند و ممكن استدر كشور مقصد يا در كشورهاي دربين راه، به اشخاص ثالث،خسارت مالي و جاني واردآورند. در اين صورت دفتر كارتسبز كشور محل وقوعحادثه، خسارت اشخاص ثالث راجبران ميكند; خسارتپرداختي، از كشور صادر كننده كارتسبز، پسگرفته خواهدشد. بهطور خلاصه كارت سبز، بيمهشخص ثالثبينالمللي است و مركز دفتر بينالمللي كارتسبز در لندن،قرار دارد.
